Dede Bakkal

Benim çocukluğumda marketler şimdiki kadar yaygın değildi. Doğruyu söylemek gerekirse Migros ve Gima’nın dışında market de yoktu. Onlarsa son derece küçük formatlarda ve sınırlı ürünle faaliyet gösterirdi. Biz alışverişi genellikle bakkaldan ve pazardan yapardık.  Ben en çok Dede Bakkal’ı severdim. İsminin ne olduğunu hiçbir zaman öğrenmedik. Çünkü bütün mahalle hatta tüm muhit ona Dede Bakkal diye hitap ederdi. Göğsüne kadar inen ak sakalları vardı. Gri şalvar pantolon giyerdi. Üstünde her daim tertemiz bir gömlek olurdu. İki katlı bir evin alt katını bakkal dükkanı yapmıştı. Üst katta oğlu Musta Amca çocuklarıyla beraber otururdu. Alt kattaysa bakkal dükkanıyla birlikte kendi evi vardı. Bu evde eşi ve kız kardeşiyle birlikte yaşardı. Dünyanın en sessiz ve kibar insanıydı. 1960’lı yıllarda Elazığ’dan İstanbul’a göçetmişti. Bizi de oraların şivesiyle ‘Hattun kızım’ diye severdi. Bir gün bile sesini yükselttiğini ya da bize kızdığını hatırlamam. Oysa her sabah ezan vaktinde kardeşlerimle birlikte bakkala koşardık. Ekmek, yumurta, zeytin, peynir ve büsküvi alırdık. Sabah namazını kılıp bizi öyle içeri alırdı. Büyük bir sevecenlikle istediklerimizi verir, borcu da veresiye defterine yazardı.  Yıllarca bakkallık yaptı. İşini çok iyi bilirdi. Zam öncesi şeker, yağ ve çayı evinde sakladığını çok görmüşlüğüm vardı. Sonra çok yaşlanınca bakkalı torununa bıraktı. Torunu, bu işlerde dede kadar başarılı değildi. Bir süre sonra bakkalı başka birisine devretti.  Bu arada Dede Bakkal’da sessizce bu dünyadan göçüp gitti. Tıpkı yaşamındaki gibi oldu herşey, kimseyi kırmadan, kimseye eziyet vermeden.
1990’lı yılların başıydı. Dede Bakkal’ın yeri el değiştirdi. Marketlerin yeni yeni açılmaya başladığı, uluslararası zincirlerini Türkiye pazarına girmeye çalıştığı dönemdi. Dede Bakkalı satın alanlar, bu yeni duruma ayak uyduramadılar, süpermarketlere karşı kahramanlık gösteremediler ve kısa sürede battılar.  İtiraf ediyorum ben bakkalları çok severim. Bazıları kasıntı, bazıları kazıkçı olsa da bakkallarda insaniyet vardır. Hiçbir markettin görevlisiyle öyle uzun uzun sohbet edemezsiniz ama bakkalar öylemidir. Onlarla sohbet edersiniz, mahalledeki tüm gelişmeleri öğrenirsin, paranız yoksa veresiye yazdırırsınız, hatta bir de üzerine borç para bile alırsınız. Ya da eskiden böyle yapardınız.  Şimdi bu saydıklarım elbetteki çok zor. Zaten bütün bakkallar market olmadı mı?
Çocukluğumun geçtiği mahalle bugün çok değişti. 70’li yıllarda yapılan iki katlı evlerin yerini apartmanlar aldı. Dede Bakkalın yerinde de bugün beş katlı bir apartman var. Onun dükkanının olduğu yerse depo olarak kullanılıyor.